Japonia w obiektywie W Japonii można spotkać wiele zwyczajów i wyrażeń, które nie mają odpowiedników w kulturze Zachodu. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych jest banzai – okrzyk wyrażający radość, uznanie i życzenie pomyślności.
Choć wielu osobom kojarzy się przede wszystkim z II wojną światową, jego historia jest znacznie dłuższa i ma zupełnie inne znaczenie.
Co oznacza słowo „banzai”?
Słowo banzai (万歳) dosłownie oznacza „dziesięć tysięcy lat”, czyli życzenie bardzo długiego życia. Powstało z połączenia znaków oznaczających „dziesięć tysięcy” oraz „lata życia”. Zwrot wywodzi się z Chin, gdzie wymawia się go jako wànsuì. Do Japonii trafił około VIII wieku i początkowo był używany jako wyraz szacunku wobec cesarza.
Na większą skalę okrzyk spopularyzował się 11 lutego 1889 roku, kiedy ogłoszono Konstytucję Cesarstwa Japonii. Gdy cesarz pojawił się przed zgromadzonym tłumem, został powitany okrzykami „Banzai!”.
Kiedy Japończycy mówią „banzai”?
Współcześnie banzai jest odpowiednikiem polskiego „Niech żyje!” lub „Hurra!”. Okrzyk wyraża radość, uznanie, gratulacje oraz poparcie dla osoby lub ważnego wydarzenia.
Najczęściej wykrzykuje się go trzykrotnie, unosząc jednocześnie obie ręce do góry. Można go usłyszeć podczas uroczystości państwowych, wydarzeń sportowych, ślubów, spotkań firmowych czy innych okazji wymagających wspólnego świętowania. To jeden z najbardziej charakterystycznych sposobów okazywania entuzjazmu w Japonii.
Co ciekawe, słowo banzai funkcjonuje również w języku portugalskim. Zapożyczone z japońskiego oznacza hałas lub głośny okrzyk wydawany przez tłum ludzi.
Dlaczego banzai kojarzy się z II wojną światową?
Poza Japonią słowo banzai często błędnie kojarzone jest wyłącznie z wojną. Wynika to z faktu, że podczas II wojny światowej japońscy żołnierze wznosili okrzyk „Tennō Heika Banzai!”, co oznacza „Niech żyje Jego Cesarska Mość!”. Okrzyk ten towarzyszył między innymi desperackim szarżom oraz był wyrazem lojalności wobec cesarza.
To właśnie wtedy anglojęzyczni żołnierze przejęli słowo banzai, przez co na Zachodzie zaczęło ono być utożsamiane przede wszystkim z japońskim okrzykiem wojennym. W rzeczywistości jego pierwotne i współczesne znaczenie jest znacznie szersze – to przede wszystkim okrzyk radości, gratulacji i życzenia długiego życia.
